Sinh viên SICT-HaUI “đi tìm” câu trả lời: Doanh nghiệp cần gì ở kỹ sư IT tương lai?

Trong hành trình đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, việc đưa sinh viên đến gần hơn với môi trường doanh nghiệp là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng. Không chỉ giúp người học hình dung rõ hơn về công việc sau khi tốt nghiệp, những chuyến tham quan, trải nghiệm và giao lưu với doanh nghiệp còn tạo cơ hội để sinh viên đối chiếu kiến thức trên giảng đường với yêu cầu thực tế, từ đó chủ động xác định hướng đi và chuẩn bị năng lực nghề nghiệp ngay từ những năm đầu đại học.

Chiều ngày 22/9/2026, sinh viên Trường Công nghệ hông tin và Truyền thông – Đại học Công nghiệp Hà Nội (SICT-HaUI) đã có chuyến tham quan, trải nghiệm và giao lưu tại Luvina Software, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực phát triển phần mềm. Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động kết nối Nhà trường – Doanh nghiệp được SICT-HaUI triển khai nhằm tạo thêm cơ hội để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế, tìm hiểu nghề nghiệp và lắng nghe trực tiếp những yêu cầu từ thị trường lao động.Điều sinh viên “mang về” sau chuyến đi không chỉ là những hình ảnh về một môi trường làm việc chuyên nghiệp hay những thông tin về doanh nghiệp, mà quan trọng hơn là câu trả lời rõ ràng hơn cho một câu hỏi rất thực tế: Doanh nghiệp cần gì ở một kỹ sư IT tương lai? Đối với nhiều sinh viên CNTT, đặc biệt là những người đang trong quá trình xây dựng nền tảng chuyên môn, lập trình thường được xem là một trong những năng lực cốt lõi để bước vào ngành. Tuy nhiên, qua những chia sẻ trực tiếp từ doanh nghiệp, sinh viên có thêm một góc nhìn thực tế: biết lập trình mới chỉ là điểm khởi đầu; giá trị của một kỹ sư công nghệ còn được thể hiện ở khả năng sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề và tạo ra giá trị trong một hệ thống thực tế.

Trong môi trường doanh nghiệp, một bài toán phần mềm không đơn thuần là viết ra những dòng code đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Người kỹ sư phải hiểu vấn đề cần giải quyết, phân tích yêu cầu, phối hợp với các thành viên trong nhóm, lựa chọn giải pháp phù hợp, kiểm thử, vận hành và tiếp tục cải tiến sản phẩm. Vì vậy, bên cạnh kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp quan tâm đến cách một sinh viên tư duy, học hỏi, giao tiếp và chịu trách nhiệm với công việc được giao. Đây cũng là điểm giao thoa quan trọng giữa đào tạo đại học và thực tiễn doanh nghiệp. Nhà trường cung cấp nền tảng kiến thức, tư duy và phương pháp học tập; doanh nghiệp đưa những nền tảng đó vào các bài toán thực tế để tạo ra sản phẩm và giá trị. Khi sinh viên hiểu được mối liên hệ này, việc học trên giảng đường sẽ không còn chỉ dừng ở mục tiêu hoàn thành môn học, mà trở thành quá trình tích lũy năng lực phục vụ cho công việc sau này. Một trong những nội dung được sinh viên quan tâm là những năng lực mà doanh nghiệp thực sự tìm kiếm ở nguồn nhân lực IT trong tương lai. Bên cạnh chuyên môn, những yếu tố như tư duy giải quyết vấn đề, khả năng tự học, ngoại ngữ, giao tiếp và kiến thức nghiệp vụ ngày càng có vai trò quan trọng.

Công nghệ thay đổi nhanh khiến những kiến thức hôm nay có thể nhanh chóng được bổ sung hoặc thay thế bởi những công nghệ, công cụ mới. Vì vậy, khả năng tự học và thích ứng trở thành một năng lực quan trọng của người làm CNTT. Một kỹ sư có thể chưa biết một công nghệ cụ thể khi bắt đầu công việc, nhưng cần có khả năng tìm hiểu, thử nghiệm và nhanh chóng đưa kiến thức mới vào thực tiễn. Bên cạnh đó, kỹ năng giao tiếp cũng không thể tách rời công việc công nghệ. Một kỹ sư phần mềm thường phải làm việc với đồng nghiệp, khách hàng, quản lý dự án, đội ngũ kiểm thử, thiết kế hoặc các bộ phận nghiệp vụ. Khả năng trình bày vấn đề rõ ràng, đặt câu hỏi đúng, trao đổi hiệu quả và phối hợp trong nhóm vì vậy có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công việc. Ngoại ngữ cũng là một năng lực quan trọng trong môi trường CNTT, đặc biệt khi nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia các dự án quốc tế. Việc đọc hiểu tài liệu kỹ thuật, trao đổi với khách hàng hoặc làm việc trong môi trường đa quốc gia đều đòi hỏi sinh viên có sự chuẩn bị về ngôn ngữ ngay từ khi còn trên giảng đường. Bên cạnh chuyên môn và kỹ năng mềm, kiến thức nghiệp vụ cũng là một yếu tố giúp kỹ sư công nghệ hiểu sâu hơn về bài toán mà mình đang giải quyết. Phần mềm không tồn tại độc lập mà phục vụ những lĩnh vực cụ thể như tài chính, ngân hàng, sản xuất, thương mại, y tế, giáo dục... Hiểu được nghiệp vụ sẽ giúp kỹ sư không chỉ thực hiện yêu cầu kỹ thuật mà còn nhìn thấy bản chất vấn đề từ góc độ người sử dụng và tổ chức.

Một nội dung khác giúp sinh viên mở rộng góc nhìn nghề nghiệp là việc tìm hiểu vai trò của nhiều vị trí khác nhau trong quy trình phát triển sản phẩm công nghệ. Nếu Developer tập trung xây dựng và phát triển phần mềm, Tester/QA đảm nhiệm vai trò kiểm tra, đảm bảo chất lượng sản phẩm; BA phân tích yêu cầu và kết nối giữa nhu cầu nghiệp vụ với giải pháp công nghệ; DevOps liên quan đến quá trình triển khai, vận hành và tự động hóa; Data tập trung vào dữ liệu và khai thác giá trị từ dữ liệu; PM quản lý tiến độ, nguồn lực và phối hợp các bên; trong khi BrSE có vai trò quan trọng trong kết nối kỹ thuật và giao tiếp, đặc biệt trong các dự án có yếu tố quốc tế. Việc hiểu được bức tranh tổng thể giúp sinh viên tránh nhìn ngành CNTT chỉ qua một vị trí duy nhất. Mỗi vị trí có yêu cầu chuyên môn, trách nhiệm và lộ trình phát triển riêng, nhưng đều cùng hướng đến mục tiêu chung là tạo ra sản phẩm, dịch vụ công nghệ có giá trị.

Từ đó, sinh viên có thể bắt đầu đặt ra những câu hỏi phù hợp cho chính mình: Mình phù hợp với vị trí nào? Mình đang có thế mạnh gì? Kiến thức nào cần bổ sung? Những kỹ năng nào cần rèn luyện thêm? Và quan trọng hơn, mình cần trải nghiệm thực tế như thế nào để kiểm chứng lựa chọn của mình?

Một thông điệp đáng chú ý được chia sẻ tại chương trình là định hướng phát triển năng lực theo mô hình chữ T (T-shaped skills). Theo đó, sinh viên cần xây dựng một chuyên môn lõi đủ sâu, đồng thời từng bước mở rộng kiến thức và kỹ năng sang các lĩnh vực liên quan. Chuyên môn lõi có thể là Java, Backend, Mobile hay một lĩnh vực kỹ thuật cụ thể. Tuy nhiên, bên cạnh chiều sâu đó, người học cần từng bước mở rộng hiểu biết về Cloud, Automation, ngoại ngữ, nghiệp vụ, kỹ năng làm việc nhóm và những công nghệ bổ trợ khác. Đây là cách tiếp cận phù hợp với đặc thù của ngành CNTT, nơi các công nghệ và vai trò công việc có sự liên kết ngày càng chặt chẽ. Một Developer có thể cần hiểu về Cloud và quy trình triển khai; một kỹ sư dữ liệu cần hiểu về hạ tầng và bài toán nghiệp vụ; một người làm AI cũng cần có khả năng đưa mô hình vào ứng dụng thực tế. Mô hình chữ T vì vậy không có nghĩa là sinh viên phải “biết tất cả”, mà quan trọng là có một năng lực chuyên môn đủ sâu và có khả năng kết nối với những lĩnh vực liên quan. Đây cũng là định hướng để sinh viên tránh tình trạng học dàn trải nhưng thiếu một năng lực lõi đủ mạnh.

Một vấn đề khác được sinh viên đặc biệt quan tâm là làm thế nào để tạo ra một CV có sức thuyết phục khi chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc. Từ góc nhìn doanh nghiệp, CV không chỉ đơn giản là danh sách các ngôn ngữ lập trình, framework hay công cụ mà ứng viên từng học. Một CV có giá trị hơn khi thể hiện được sinh viên đã làm gì, đóng vai trò gì và tạo ra kết quả như thế nào. Điều đó đặt ra yêu cầu để sinh viên chủ động tích lũy trải nghiệm ngay từ khi còn học. Một đồ án môn học, dự án cá nhân, dự án nhóm, hoạt động nghiên cứu khoa học, cuộc thi công nghệ hay sản phẩm được xây dựng trong quá trình học đều có thể trở thành minh chứng cho năng lực nếu sinh viên thực sự hiểu mình đã làm gì và có thể trình bày được quá trình giải quyết vấn đề. Thay vì chỉ ghi “biết Java”, “biết Python” hay “biết AI”, sinh viên có thể hướng tới việc xây dựng những sản phẩm cụ thể, qua đó thể hiện cách mình vận dụng kiến thức để giải quyết một bài toán. Chính những trải nghiệm này sẽ giúp quá trình học tập trở nên chủ động và gắn với mục tiêu nghề nghiệp hơn.

Chuyến tham quan tại Luvina Software là một hoạt động trong chuỗi kết nối Nhà trường – Doanh nghiệp mà SICT-HaUI đang hướng tới, trong đó sinh viên được tạo điều kiện tiếp xúc trực tiếp với môi trường làm việc và những yêu cầu thực tế của ngành. Nếu giảng đường cung cấp nền tảng kiến thức và phương pháp tư duy, thì doanh nghiệp giúp sinh viên nhìn thấy cách những kiến thức đó được vận hành trong thực tế. Một quy trình phát triển phần mềm, một dự án công nghệ hay một vị trí công việc cụ thể sẽ trở nên dễ hình dung hơn rất nhiều khi sinh viên được trực tiếp quan sát, lắng nghe và trao đổi với những người đang làm nghề. Đặc biệt, những chuyến đi như vậy còn giúp thu hẹp khoảng cách giữa “mình nghĩ doanh nghiệp cần gì” và “doanh nghiệp thực sự cần gì”. Những chia sẻ trực tiếp từ người trong nghề giúp sinh viên có thêm cơ sở để điều chỉnh cách học, cách chuẩn bị CV, cách lựa chọn công nghệ, cách xây dựng dự án cá nhân cũng như định hướng phát triển chuyên môn.

Với SICT-HaUI, kết nối doanh nghiệp không chỉ là hoạt động hỗ trợ sinh viên tìm kiếm cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Quan trọng hơn, đây là một phần trong quá trình gắn đào tạo với thực tiễn, gắn chương trình học với nhu cầu thị trường và tạo môi trường để sinh viên hình thành năng lực nghề nghiệp ngay trong quá trình học tập. Từ những câu hỏi về nghề nghiệp, công nghệ và tuyển dụng, sinh viên SICT-HaUI đang từng bước hình thành một tư duy quan trọng: trở thành kỹ sư IT không chỉ là học thật nhiều công nghệ, mà là biết cách học, biết cách thích ứng và quan trọng nhất là biết sử dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề thực tế.

Chuyến tham quan, trải nghiệm và giao lưu tại Luvina Software ngày 22/9/2026 vì thế không chỉ là một buổi tham quan doanh nghiệp. Đó còn là một “lớp học thực tế”, nơi sinh viên được lắng nghe tiếng nói của thị trường lao động, nhìn thấy môi trường nghề nghiệp và tự soi chiếu năng lực của bản thân. Từ những trải nghiệm đó, mỗi sinh viên có thể bắt đầu xây dựng cho mình một lộ trình cụ thể hơn: vững chuyên môn, tăng trải nghiệm, rèn kỹ năng, nâng cao ngoại ngữ, chủ động tự học và từng bước tạo ra những sản phẩm có giá trị. Đây chính là hành trang cần thiết để sinh viên SICT-HaUI tự tin hơn trên hành trình từ giảng đường đến doanh nghiệp và trở thành những kỹ sư công nghệ đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.